© Aktualizacja Miro 2011
Kontakt z Sołtysem
email:
skarzyce5@interia.pl
Witold Leśniak
42 - 400 Skarżyce
Ul. Skalna 17
gmina Zawiercie
woj. Śląskie
kom. 669926811
lub 32 6738811
Administrator strony
P.S.
Jeśli ktoś posiada wiedzę na temat
wcześniejszej historii Skarżyc
lub jakieś ciekawe wątki z niej
proszę o kontakt e-mail:
akfa1@poczta.fm
Video Skarżycka historia.
Pobierz plik 3gp 1,87 MB
Mapa
Dzisiejsze Skarżyce to ziemia tak stara, jak Polska stara zamieszkiwana może i najwcześniej i najludniej.
Tu każda grudka ziemi to bezcenna skarbnica wspomnień przeszłości,przemawiająca do nas potęgą myśli
i czynów. Wszystko co było dla nas spuścizną , to liczne najazdy i okupacje ze znaną wszystkim złością
zniszczyły do tego stopnia ,że trzeba szukać przeważnie w starych źródłach Najstarsze zapiski dotyczące
miejscowości i okolic pochodzą z1105 roku, kiedy to ówczesny papież Kalikst II za zezwoleniem Bolesława
Krzywoustego zatwierdza wszelkie posiadłości nadane klasztorowi Benedyktynów w Tyńcu. W tym czasie
w Małopolsce powstało wiele wsi i osad rycerskich. Tędy przebiegał główny trakt łączący Kraków
z Częstochową usiany licznymi zamkami i ostańcami skalnymi wykorzystywanymi jako siedliska ludzkie
i jednocześnie fortyfikacje obronne o czym świadczą wykopaliska archeologiczne. Z tych to czasów wywodzi
się słynna staropolska gościnność . W tamtych czasach ziemie były rozległe i słabo zaludnione, toteż każdego
, nawet całkowicie przypadkowego gościa , przyjmowano z otwartymi rękoma. Przynosił ze sobą nie tylko wieści
e świata ale i odmianę w monotonnym życiu małej osady czy dworku szlacheckiego. Był skarbem.
Zachowało sie sporo wzmianek o wyjątkowej gościnności Polaków, podstępem ich upijano
aby jak najdłużej musiał zostać. Skarżyce usytuowane są w pobliżu najwyższego skarżyckiego
wzniesienie 456m.n.p.m, na podziemnym masywie skalnym z którego prawdopodobnie wypływają
źródła dwóch rzek oddalonych o 5 i 12 km. od tego miejsca t.j. Warty i Pilicy Takie miejscowości jak
Podzamcze k/ Ogrodzieńca z zamkiem zwanym małym Wawelem, czy Kromołów z nadanymi prawami
miejskimi,przeżywały poważny rozkwit tak w centrum jak i na obrzeżach, a takim na pewno były oddalone
o 5 km. Skarżyce.
Istotny rys w historii miał miejsce w1136 roku kiedy toz wyprawy Krzywoustego na Ruś ,nie tylko
uciekł z pola bitwy wojewoda krakowski Wszebor, ale zabrał ze sobą połowę książęcego wojska które
później rozmieściło się po okolicznych warowniach zamkowych. Nieliczne ślady rycerstwa widnieją po dziś
dzień poprzez wmurowane herby . Jednym z takich jest herb Gryf słynnego XII wiecznego rycerza
Cromoli w kościele w Kromołowie.
Na kościele w Skarżycach widnieje najstarszy herb Topór,natomiast na cmentarnej grocie wmurowany
jest herb rodziny de.Gucza .
Licznie rozsiane karczmy oprócz funkcji biesiadnej spełniały rolę hoteli-gościńca dla podróżnych .
W samych Skarżycach prawdopodobnie w miejscu w którym dzisiaj stoi kościół mieścił się urząd
wójta sądowego.Bezsprzecznym faktem jest że istniała w tym miejscu budowla
o charakterze obronnym która w jakiś sposób została częściowo zniszczona w wyniku przemarszu wojsk
najeźdźcy. Przebudowana w XVII wieku przez Wojciecha Giebułtowskiego na kościół. Fundatorem
był w 1583 roku Mikołaj Brzeski. Nazwy wzniesień obok Skarżyc takie ak Grodziska z zachowanymi
fragmentami budowli , to pozostałości po sądach grodzkich oraz Szubienica na którym prawdopodobnie
wykonywano wyroki owych sądów .Umiejscowiona nieopodal skała zwana komin mogła mieć charakter
swoistego krematorium gdzie były palone zwłoki z owych szubienic lub palone ciała ludzi zmarłych
w wyniku chorób czy epidemii.
Prawdopodobnie nazwa miejscowości Skarżyce wzięła się od tego że przychodziło się tu oskarżać, osądzać.
Znajdująca się w odległości 1 km. od centrum Skarżyc skała Okiennik Duży należy do najbardziej
znanych na Jurze. Podobna do potężnej warowni z otworem 7m. na 5 m. i mieszkaniem
jaskinią z otworem 9 m.na 5 m. była zamieszkała lub spełniała rolę warowni obronnej o czym
świadczą ślady elementów konstrukcyjnych. Z uwagi na ślady rozległych zniszczeń świadczy to
o tym że był to ważny obiekt strategiczny o który wręcz toczyły się wojny.
W XVII i XVIII wieku Skarżyce były świadkiem historii. Tędy przebiegał szlak przemarszu
wojsk króla Jana Kazimierza na wojnę. Wydarzenia z lat 1655-60 znane wszystkim jako * POTOP*
przyniosły mieszkańcom znaczne straty i zniszczenia. Tędy przeciągały również
oddziały hetmana Jana Sobieskiego przeciwko Jerzemu Lubomirskiemu , a także ale już jako król Jan III
Iwo Odrowąż biskup krakowski w roku 1219 nadaje miejscowość Skarżyce klasztorowi w Mstowie.
W 1327 roku król Władysław Łokietek oddaje Skarżyce klasztorowi kanoników
regularnych w Mstowie za Włodowice. Król Łokietek toczył liczne wojny o panowanie w Krakowie
i całej ziemi krakowskiej m. in. z Wacławem II Czeskim, a następnie jego synem Wacławem III.
Jednym z gorliwych zauszników ich był biskup krakowski Jan Muskata , którego wojska łupiły i niszczyły
tutejsze osady i kościoły. Po zwycięstwie Łokietka ,kościół w Kromołowie i zamek "Bąkowiec"
w Skarżycach zostały odbudowane. Kaplica w Skarżycach która spełniała rolę kultu katolickiego
pochodzi prawdopodobnie z XII w (brak kompletnych danych).
W połowie XVI wieku kiedy kościół w Kromołowie przejęli wyznawcy kalwinizmu ,to wierni tamtejszej
parafii chodzili do tej kaplicy na modlitwy.
.
Wczesne średniowiecze było bardzo burzliwym okresem z tego względu występowanie
urzędu wójta sądowego było powszechne nasuwa się przypuszczenie ze względu na zachowane
ślady że taki urząd był w Skarżycach i nie tylko tutaj sądzono ale wykonywane
były wyroki. Nazwa taka jak szubienica to nazwa wzniesienia między Kromołowem a Skarżycami
wskazywałaby na to że było to wzniesienie straceń. Rozległy widok ze wzniesienia odstraszał
swym widokiem .
W okresie Nowego Śląska 1795-1806 funkcję starosty powiatu Siewiersko-Lelowskiego
pełnił płk wojsk pruskich von Heppen( między innymi jemu przypisuje się reorganizację zarządzania
lasami rządowymi i nie tylko).Wcześniej Ignacy Kalinowski pełnił funkcję starosty lelowskiego
a Klucz Lgota w spadku odziedziczyła jego żona Justyna Kalinowska z Borzęckich.
Od 1795 okres niewoli narodowej ,miejscowość podległa Prusom .
W 1813 roku całe terytorium znalazło się pod okupacją wojsk carskich.W 1815 roku w wyniku podpisanego
traktatu utworzono Królestwo Polskie .Skarżyce w latach 1816-1837 należały do powiatu pilickiego, obwodu olkuskiego
województwa krakowskiego.d wybuchu I wojny światowej w 1915 roku tereny we władaniu Austro-Węgier i Niemiec
1 I 1927 roku w wyniku porozumień utworzono powiat zawierciański na terenie którego znajdowały się Skarżyce.
W 1939 roku wybuch II wojny światowej. Ziemie pow. Zawierciańskiego zajęte przez wojska niemieckie 4 września.
Granica między ziemiami przyłączonymi do Rzeszy, a terenami wchodzącymi w skład Generalnej Guberni przebiegała
przez Skarżyce. 19 .I.1944 roku wyzwolono Skarżyce i przyłączono do woj. Śląskiego w pow. Zawierciańskim .
Uchwałą Miejskiej Rady Narodowej w 1984 roku miasto zostało podzielone na okręgi samorządowe . W sołectwach :
Łośnice,Skarżyce,Pomrożyce, Żerkowice Karlin, mieszkańcy opowiedzieli się za samorządem Rad Sołeckich
Sobieski ,kiedy po odpoczynku w niedalekich Włodowicach w roku 1683 wiódł swe rycerstwo na odsiecz Wiednia .